İnternet çöktü mü, yoksa sorun bende mi? Adım adım kontrol
Yayın tarihi
Akşam dizi tam açılacakken ekran dönüp duruyor. Telefondan bakıyorsunuz, Instagram da yüklenmiyor. "İnternet mi çöktü, yoksa sorun bende mi?" diye düşünüp Twitter'a bakmak istiyorsunuz — ama internet yok ki. Bu yazı tam bu an için: sorunun ülkede mi, operatörde mi, evde mi, yoksa tek bir sitede mi olduğunu birkaç dakikada ayıran bir kontrol sırası.
Önce şunu sor: her şey mi gitti, bir şey mi?
"İnternet çöktü" cümlesi üç farklı durumu anlatabiliyor. Hangisinde olduğunuzu anlamak sonraki adımların yarısını belirler.
| Ne görüyorsunuz? | Büyük ihtimalle |
|---|---|
| Sadece tek bir site/uygulama açılmıyor, diğerleri normal | O servisin kendi arızası (ya da ona erişim engeli) |
| Birçok site açılmıyor ama telefondaki mobil veri çalışıyor | Evdeki bağlantı: modem, hat ya da operatör |
| Mobil veri de gidiyor, her şey yok | Geniş çaplı bir kesinti ya da bölgesel şebeke sorunu |
| Sayfalar açılıyor ama çok yavaş | Kesinti değil yavaşlık — internet neden yavaş yazısına bakın |
Telefonu mobil veriye al: en hızlı ayrım
Wi-Fi'ı kapatın, mobil veriyle birkaç farklı siteyi açın. Mobilde internet varsa evdeki bağlantıdan şüphelenirsiniz; mobilde de yoksa sorun sizin evinizin dışında olabilir. Bu tek adım, "sorun bende mi?" sorusunun en büyük kısmını cevaplıyor.
Küçük bir ayrıntı: mobil veri çalışıyor diye hattın tamamen sağlam olduğu sonucu çıkmaz; sadece ev tarafında bir şeyin bozuk olduğunu söyler.
Modemin ışıklarına bak
Modem, derdini ışıklarla anlatır. Işık adları ve renkleri modelden modele değişir, kesin anlamı için cihazın kılavuzuna bakın; ama genel mantık şöyle:
- Hat/DSL/fiber ışığı yanmıyor ya da yanıp sönüyor: Modem santrale ya da fiber ağına bağlanamıyor. Sorun çoğunlukla hatta veya operatör tarafında.
- Hat ışığı tamam ama "internet" ışığı sönük ya da kırmızı: Modem hatta bağlı, fakat internete çıkış alamıyor. Kullanıcı adı/şifre, operatör tarafındaki bir sorun ya da geçici bir kesinti olabilir.
- Tüm ışıklar normal ama internet yok: Sorun modemin içinde ya da cihazlarda olabilir (DNS, Wi-Fi). Bir sonraki adımlara geçin.
Modem–hat ayrımını daha derin yapmak isterseniz modem mi sorunlu, hat mı yazısındaki testler tam bunun için.
Modemi doğru şekilde yeniden başlatın
Fişi çekin, 30 saniye bekleyin, takın ve ışıkların oturması için birkaç dakika tanıyın. Beklemeden tekrar tekrar fişe dokunmak süreci uzatır. Bu, şaşırtıcı sıklıkta işe yarar; çünkü modem takılmış ya da operatörden yanlış bir oturum bilgisi almış olabilir.
Başka cihaz, kablo, DNS: sorunun ev içindeki hâlini ele
- Başka bir cihaz: Yalnızca bilgisayarda sorun varsa modem ve hat aklanır.
- Ethernet kablosu: Kabloyla çalışıyor, Wi-Fi'da çalışmıyorsa sorun kablosuz tarafta.
- Siteler açılmıyor ama bazı uygulamalar çalışıyorsa: DNS'ten şüphelenin. Cihazın DNS ayarını geçici olarak değiştirmek bu durumu çözebilir.
- Bir IP adresine erişim: Adres çubuğuna bir site adı yerine IP yazıp açılıyorsa (ör. 1.1.1.1), bağlantı vardır ve sorun DNS'tedir.
Operatör ya da servis çökmüş olabilir mi?
Büyük kesintilerde (operatör altyapısı, bir bulut/CDN sağlayıcısı) milyonlarca kişi aynı anda aynı şeyi yaşar. Bunu anlamanın yolları:
- Operatörünüzün resmî hesaplarına ve sitesine bakın; geniş çaplı arızada genellikle duyuru yapılır. Mobil veriden girmeniz gerekecek.
- Kullanıcı bildirimlerini toplayan kesinti takip sitelerine bakın. Bu siteler resmî teyit değildir; ani bir şikâyet artışı sadece güçlü bir ipucudur.
- Komşunuza sorun. Aynı apartmanda aynı operatörün müşterisi de bağlantısızsa sorun sizde değildir.
Bir dönem tek bir büyük servis sağlayıcının arızası, birbirinden bağımsız görünen onlarca siteyi aynı anda erişilmez yapabiliyor. Eğer "bazı siteler gidiyor, bazıları duruyor" tablosu varsa evdeki hat değil, bu tür bir dış arıza olasılığı yüksek.
Hâlâ yoksa: kayıt tutun ve şikâyet edin
Sorun sizde değil de operatördeyse yapılacak şey bellidir: arıza kaydı açın, kayıt numarasını ve saati not edin. Kesinti tekrar ediyorsa her seferinde tarih ve süre yazın. Bağlantı geri geldiğinde hız testini çalıştırın; sonuçlar geçmişinizde kalır. Tekrarlayan sorunlarda süreç, haklarınız ve BTK aşaması için taahhüt edilen hızı alamıyorum yazısında adım adım anlatıyoruz.
Özet
- Önce kapsamı belirleyin: tek site mi, ev interneti mi, her şey mi?
- Mobil veriye geçin; orada çalışıyorsa sorun evdeki bağlantıda.
- Modem ışıklarını okuyun, 30 saniye fişten çekip yeniden başlatın.
- Başka cihaz, kablo ve DNS ile sorunu ev içinde daraltın.
- Geniş çaplı kesinti şüphesinde operatör duyurularına bakın, tarih ve saatleri kaydedin.