Modem mi sorunlu, hat mı? Nasıl anlarım
Yayın tarihi
İnternet kötü; teknisyen "modemde sorun yok" diyor, çağrı merkezi "hat temiz görünüyor" diyor ve top sürekli sizde. Oysa modem ile hattı evde ayrıştırmak çoğu zaman mümkün — teknisyen çağırmadan önce şu testleri yapın; en azından kiminle tartışacağınızı bilirsiniz.
Belirtiden şüpheliye: hızlı tablo
| Belirti | Birincil şüpheli |
|---|---|
| Hız her yerde düşük ama kesinti yok | Hat / yoğunluk |
| Bağlantı günde birkaç kez tamamen kopup geliyor | Modem ya da hat — ayrıştırma gerek |
| Sadece bazı cihazlarda yavaş | Cihaz ya da Wi-Fi |
| Modem dokunulamayacak kadar sıcak, ara sıra donuyor | Modem |
| Akşamları düşüyor, gece düzeliyor | Bölgesel yoğunluk (hat tarafı) |
| Yağmurlu havada bozuluyor | Hat (bakır tesisat) |
Test 1 — Suçluyu cihazlardan ayır
Önce sorunun gerçekten ağda olduğundan emin olun: en az iki farklı cihazla (telefon + bilgisayar) hız testi yapın. Tek cihazda yavaşsa sorun o cihazda — modem ve hat aklandı.
Test 2 — Kabloyla bağlan
Wi-Fi'ı tamamen devre dışı bırakıp Ethernet ile ölçün. Kabloda hız düzgünse modeminizin modem kısmı ve hat sağlam; sorun kablosuz tarafta (yerleşim, kanal, parazit). Bu durumda hat için ISS'i aramak boşuna — önce modemin yerini/kanalını değiştirin.
Test 3 — Modemin kendi söylediklerine bak
Modemin arayüzüne girin (genelde 192.168.1.1) ve iki değeri bulun:
- Senkronizasyon (sync) hızı: Modem ile santral arasındaki anlaşılan hızdır. Aboneliğiniz 100 Mbps ama sync 35 Mbps görünüyorsa, sorun evinizde değil — hat o kadarını taşıyabiliyor demektir. Bu ekran görüntüsü, ISS görüşmesinde çok güçlü bir kanıttır.
- Çalışma süresi (uptime): Bağlantı "koptu" demediğiniz halde uptime sık sık sıfırlanıyorsa hat kopup yeniden bağlanıyordur → hat tarafı.
DSL kullanıcısıysanız SNR/atenüasyon değerleri de ipucu verir: çok yüksek atenüasyon = santrale uzaklık = yapısal hız sınırı.
Test 4 — Modemi ele: sıcaklık, yaş, yeniden başlatma
- Fişten çekip 30 saniye bekletin; düzeliyor ama birkaç günde aynı hale geliyorsa modem yorgun demektir.
- Modem elinizi rahatsız edecek kadar sıcaksa ve kapalı dolapta duruyorsa havalandırın — ısınan modem hem yavaşlar hem koparır.
- 5+ yaş modem, özellikle fiber/VDSL geçişi yaşadıysanız darboğaz olabilir; ISS'ler talep edince çoğunlukla yeni cihaz gönderir.
- İmkân varsa başka bir modem deneyin (komşu, arkadaş): aynı hatta farklı modemle sorun kayboluyorsa cevap nettir.
Test 5 — Zamana yay
Tek günün verisi yanıltır. Birkaç gün boyunca farklı saatlerde test yapın; bu sitedeki geçmiş özelliği sonuçları sizin yerinize arşivler. Düzenli akşam düşüşü hat/yoğunluk işaretidir; rastgele saatte rastgele kopma daha çok modem işaretidir.
Karar: kimi arayacaksınız?
- Modem suçluysa: ISS'den cihaz değişimi isteyin (kiralık modemse hakkınız) ya da uyumlu bir modem edinin.
- Hat suçluysa: Elinizdeki sync ekran görüntüsü ve test geçmişiyle arıza kaydı açın. Süreç, haklarınız ve BTK aşaması için: Taahhüt edilen hızı alamıyorum.
- Hâlâ belirsizse: Teknisyen isteyin ama bu yazıdaki bulgularınızı not edin — "kabloda da düşük, sync 35'te, iki modemde aynı" diyen bir aboneyle tartışmak zordur.